Jakie są wyjątki od zakazu jazdy dla ciężarówek w Niemczech?
System niemiecki przewiduje precyzyjnie określony katalog wyjątków zapisanych w § 30 Absatz 3 Nummer 1-4 StVO oraz § 2 Ferienreiseverordnung. Wyjątki te zostały zaprojektowane tak, aby z jednej strony zapewnić ciągłość dostaw towarów pierwszej potrzeby oraz obsługę transportu intermodalnego, a z drugiej strony nie podważać ogólnego celu zakazów, jakim jest odciążenie dróg i poprawa bezpieczeństwa.
Transport intermodalny kolej-droga
Zgodnie z § 30 Absatz 3 Nummer 1 StVO oraz § 2 Nummer 1 Ferienreiseverordnung całkowicie zwolniony jest kombinowany transport kolej-droga w następujących przypadkach. Po pierwsze, przejazd od nadawcy (Versender) do najbliższego odpowiedniego terminalu załadunkowego kolei (nächstgelegener geeigneter Verladebahnhof) w promieniu do maksymalnie 200 kilometrów. Po drugie, przejazd od najbliższego terminalu rozładunkowego kolei (nächstgelegener geeigneter Entladebahnhof) do odbiorcy (Empfänger) w promieniu do 200 km. Po trzecie, przejazd pomiędzy terminalami kolejowymi w ramach transportu intermodalnego kontenerowego i naczepowego.
Kluczowe jest pojęcie najbliższy odpowiedni terminal (nächstgelegener geeigneter Bahnhof). Nie można wybrać dowolnego terminalu w promieniu 200 km, ale terminal musi być faktycznie najbliższy i technicznie odpowiedni do załadunku danego typu ładunku. Na przykład, jeśli przewozisz kontenery 40-stopowe, a najbliższy terminal w promieniu 150 km obsługuje tylko kontenery 20-stopowe, możesz udać się do dalszego terminalu z odpowiednim sprzętem, pod warunkiem że jest to najbliższy terminal posiadający taką infrastrukturę.
Transport intermodalny porty morskie i śródlądowe
Zgodnie z § 30 Absatz 3 Nummer 1 StVO oraz § 2 Nummer 1 Ferienreiseverordnung zwolniony jest transport z i do portów morskich (Seehäfen) oraz portów śródlądowych (Binnenhäfen) w promieniu do maksymalnie 150 kilometrów od portu. Dotyczy to głównych portów morskich: Hamburg (największy port kontenerowy Niemiec), Bremerhaven, Wilhelmshaven, Rostock, Lübeck oraz kluczowych portów śródlądowych na Renie (Duisburg – największy port śródlądowy Europy, Köln, Mannheim, Karlsruhe), Odrze (Szczecin/Świnoujście dla transportów do Polski) oraz kanałach (Mittellandkanal, Main-Donau-Kanal).
Zwolnienie obejmuje zarówno przejazd z magazynu nadawcy do portu w celu załadunku na statek, jak i przejazd z portu po rozładunku ze statku do magazynu odbiorcy. Wymagana dokumentacja obejmuje konosament (Bill of Lading – B/L) lub booking confirmation potwierdzający rezerwację miejsca na statku, wraz z dowodem odległości od miejsca załadunku/rozładunku do portu (np. wydruk z nawigacji GPS, kopia mapy z zaznaczoną trasą i kilometrażem).
Świeże produkty spożywcze (frische Lebensmittel)
Zgodnie z § 30 Absatz 3 Nummer 2 StVO oraz § 2 Nummer 2 Ferienreiseverordnung całkowicie zwolniony jest transport świeżych produktów spożywczych (frische Lebensmittel). Katalog obejmuje: świeże mleko i produkty mleczne (frische Milch, frischer Joghurt, frischer Quark, frische Butter, frischer Käse – ser świeży, nie dojrzewający), świeże mięso i wędliny (frisches Fleisch, frische Wurstwaren – kiełbasy i wędliny niekonserowane), świeże ryby (frische Fische – ryby niewędzone, niemrożone, niekonserowane), łatwo psujące się owoce i warzywa (leichtverderbliches Obst und Gemüse).
Kluczowe jest słowo frisch (świeże) oraz leichtverderblich (łatwo psujące się). Produkty mrożone (gefrorene Lebensmittel), konserwowane (konservierte Lebensmittel), pakowane próżniowo z długim terminem przydatności, suszone (getrocknete Lebensmittel) lub w inny sposób zabezpieczone przed zepsuciem nie kwalifikują się do zwolnienia. W praktyce oznacza to, że mrożone frytki, pizza zamrożona, warzywa mrożone, mięso mrożone, ser dojrzewający pakowany próżniowo, mleko UHT – wszystkie te produkty nie są objęte zwolnieniem i nie mogą być transportowane w niedziele i święta.
Szczególnie kontrowersyjne są owoce i warzywa. Zwolnienie dotyczy tylko produktów łatwo psujących się, czyli np. truskawek, malin, sałaty, szparagów, pomidorów dojrzałych. Natomiast ziemniaki, cebula, marchew, kapusta – jako produkty o dłuższym okresie przydatności – formalnie nie kwalifikują się do zwolnienia, choć w praktyce kontrolujący często uznają je za objęte zwolnieniem przy transporcie z gospodarstw rolnych bezpośrednio do punktów sprzedaży.
Żywe zwierzęta i ryby (lebende Tiere und Fische)
Zgodnie z § 30 Absatz 3 Nummer 2 StVO oraz § 2 Nummer 2 Ferienreiseverordnung całkowicie zwolniony jest transport żywych zwierząt (lebende Tiere) oraz żywych ryb (lebende Fische). Zwolnienie obejmuje wszystkie rodzaje transportów żywych zwierząt: bydło (Rinder) do ubojni lub między gospodarstwami, świnie (Schweine) do ubojni lub hodowli, owce i kozy (Schafe und Ziegen), konie (Pferde) – również transporty sportowe do zawodów, drób (Geflügel) – kurczaki, indyki, kaczki, gęsi do ferm lub ubojni, oraz inne zwierzęta gospodarskie.
Zwolnienie dotyczy również żywych ryb transportowanych w zbiornikach z tlenowaną wodą (Fischtransporte in Wassertanks mit Sauerstoffversorgung) do hodowli (Fischzuchtanlagen), sprzedaży żywych ryb w restauracjach i sklepach rybnych, oraz transportu narybku (Jungfische) do zarybienia stawów i jezior. Transport musi być realizowany zgodnie z Tierschutztransportverordnung (Rozporządzenie o Ochronie Zwierząt podczas Transportu), które określa maksymalne czasy transportu, temperatury, wymagania dotyczące pojenia i karmienia zwierząt.
Pojazdy pomocy drogowej ADAC i służb ratunkowych
Specyficzne niemieckie zwolnienie dotyczy pojazdów pomocy drogowej (Pannenhilfefahrzeuge), w szczególności floty ADAC (Allgemeiner Deutscher Automobil-Club), największej organizacji pomocy drogowej w Europie. Pojazdy ADAC mogą jeździć w niedziele i święta w celu udzielenia pomocy kierowcom, holowania pojazdów po awarii, dostarczania paliwa na autostradzie (Kraftstofflieferung) oraz wykonywania drobnych napraw na miejscu (Sofortmaßnahmen). Zwolnienie obejmuje również inne organizacje pomocy drogowej działające w Niemczech oraz pojazdy służb ratunkowych (Feuerwehr, Technisches Hilfswerk – THW).
Pozostałe zwolnienia przewidziane w § 30 StVO
Dodatkowo § 30 Absatz 3 Nummer 3 und 4 StVO przewiduje zwolnienia dla: pojazdów Polizei, Bundespolizei, Feuerwehr, Katastrophenschutz, Bundeswehr, NATO-Truppen (wojska sojusznicze stacjonujące w Niemczech) wykonujących zadania służbowe, pojazdów Straßenverwaltung und Straßendienste (administracja drogowa i służby drogowe) podczas usuwania skutków wypadków, robót zimowych, napraw awaryjnych dróg, transportu gazet i czasopism (Zeitungen und Zeitschriften) – zwolnienie historyczne z czasów, gdy gazety były głównym źródłem informacji i musiały być dostarczone rano w niedzielę.
| RODZAJ ZWOLNIENIA | WARUNKI | WYMAGANA DOKUMENTACJA |
|---|
| Transport intermodalny kolej-droga | Do/z terminalu kolejowego w promieniu 200 km | Booking kolejowy, CMR, dowód odległości (GPS/mapa) |
| Transport intermodalny porty | Do/z portu morskiego lub śródlądowego w promieniu 150 km | Bill of Lading (B/L), booking, dowód odległości |
| Świeże mleko i produkty mleczne | Tylko świeże (nie UHT, nie długoterminowe) | CMR z datą produkcji, certyfikat mleczarski |
| Świeże mięso i wędliny | Tylko świeże (nie mrożone, nie konserwowane) | CMR, dokumenty weterynaryjne, certyfikat rzeźni |
| Świeże ryby | Tylko świeże (nie mrożone, nie wędzone) | CMR z datą połowu, certyfikat sanitarny |
| Łatwo psujące się owoce/warzywa | Tylko produkty krótkiej przydatności (truskawki, sałata, szparagi) | CMR z datą zbioru, dokumenty od gospodarstwa |
| Żywe zwierzęta | Wszystkie rodzaje transportów żywych zwierząt | Dokumenty weterynaryjne, zezwolenie na transport zwierząt |
| Żywe ryby | Transport w zbiornikach z tlenem | Dokumenty hodowlane, CMR |
| Pojazdy pomocy drogowej ADAC | Pomoc kierowcom, holowanie, dostarczanie paliwa | Legitymacja ADAC, zlecenie pomocy |
| Gazety i czasopisma | Dostawa prasy do punktów sprzedaży | CMR, dokumenty od wydawcy |
