Sprawdź limit odpowiedzialności przewoźnika według CMR

Jak liczymy limit odpowiedzialności CMR

Konwencja CMR stosuje się do odpłatnego przewozu towarów pojazdami, gdy miejsce przyjęcia towaru i miejsce dostawy leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną Konwencji (art. 1). Odszkodowanie za utratę oblicza się według wartości towaru w miejscu i czasie przyjęcia do przewozu (art. 23 ust. 1 i 2), ale nie może ono przekroczyć 8,33 jednostki rozrachunkowej za 1 kilogram brakującej wagi brutto (art. 23 ust. 3 w brzmieniu Protokołu z 1978 r., wobec Polski od 21.02.2011). Jednostką rozrachunkową jest specjalne prawo ciągnienia (SDR) Międzynarodowego Funduszu Walutowego (art. 23 ust. 7). W tabeli A NBP ma ono kod XDR.

Kalkulator mnoży masę brutto przez 8,33 SDR i przez średni kurs XDR z ostatniej tabeli A NBP. Kwotę w euro liczy kursem EUR z tej samej tabeli. Gdy podasz wartość towaru, pokazuje, jaka jej część wykracza ponad limit.

Wzór: limit [zł] = masa brutto [kg] x 8,33 SDR x kurs XDR [zł]; limit [EUR] = limit [zł] / kurs EUR [zł]; wartość ponad limit = wartość towaru - limit, gdy wynik jest dodatni.

Przykład

Z palety ginie 1000 kg towaru brutto o wartości 80 000 zł. Kurs NBP z 09.10.2026 (tabela 197/A/NBP/2026): 1 XDR = 5,2903 zł, 1 EUR = 4,3775 zł. Limit to 1000 x 8,33 = 8330 SDR, czyli 44 068,20 zł (10 066,98 EUR). Wartość towaru przekracza limit o 35 931,80 zł, czyli o 44,9%. Limit pokrywa 55,1% wartości.

Kurs z dnia wyroku, a nie z dnia szkody

Według art. 23 ust. 7 kwotę w SDR przelicza się na walutę państwa sądu, który rozpoznaje sprawę, według wartości tej waluty z dnia wyroku albo z dnia uzgodnionego przez strony. W angielskim tekście Protokołu jest to "the date of the judgment", a w polskim przekładzie ogłoszonym w Dzienniku Ustaw "w dniu oceny". Kwota w złotych z dzisiejszego kursu jest więc szacunkiem. W polach kursu możesz wpisać kurs z innego dnia, np. uzgodnionego przez strony.

Co jeszcze mówi Konwencja CMR

• Art. 23 ust. 4: oprócz odszkodowania zwraca się przewoźne, cła i inne opłaty związane z przewozem, w całości przy całkowitej utracie i proporcjonalnie przy częściowej. Dalszego odszkodowania nie należy się.
• Art. 23 ust. 5: za opóźnienie, jeżeli uprawniony udowodni szkodę, przewoźnik płaci odszkodowanie nie wyższe niż przewoźne.
• Art. 23 ust. 6: wyższego odszkodowania można żądać tylko wtedy, gdy zadeklarowano wartość towaru albo specjalny interes w dostawie zgodnie z art. 24 i 26.
• Art. 24: nadawca może za uzgodnioną dopłatą wpisać do listu przewozowego wartość towaru wyższą niż limit. Zadeklarowana kwota zastępuje wtedy limit.
• Art. 26: nadawca może za uzgodnioną dopłatą wpisać do listu przewozowego kwotę specjalnego interesu w dostawie. Pozwala to żądać odszkodowania za dodatkową udowodnioną szkodę do tej kwoty.
• Art. 25: przy uszkodzeniu przewoźnik płaci kwotę spadku wartości, najwyżej tyle, ile należałoby się za utratę uszkodzonej części.
• Art. 27 ust. 1: od odszkodowania należą się odsetki 5% rocznie od dnia wysłania przewoźnikowi pisemnej reklamacji.
• Art. 29: przewoźnik nie może powołać się na przepisy wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność, jeżeli szkoda powstała z jego winy umyślnej albo winy, którą prawo sądu orzekającego uznaje za równoznaczną. Dotyczy to także jego pracowników i podwykonawców.

Przewóz krajowy

Prawo przewozowe nie ma limitu w SDR za kilogram. Odszkodowanie za utratę lub ubytek przesyłki nie może przewyższać jej wartości ustalonej kolejno z rachunku dostawcy lub sprzedawcy, z cennika albo według wartości rzeczy tego samego rodzaju (art. 80 ust. 1). Za uszkodzenie należy się kwota odpowiadająca procentowemu zmniejszeniu wartości (art. 81), a za szkodę inną niż w przesyłce, powstałą wskutek zwłoki, odszkodowanie do podwójnej kwoty przewoźnego (art. 83 ust. 1). Ograniczeń nie stosuje się przy winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie przewoźnika (art. 86).