Oszacuj emisję CO2 przewozu ładunku ciężarówką

Jak liczymy emisję CO2e

Kalkulator stosuje najprostszą metodę z wartościami domyślnymi. Najpierw liczy pracę przewozową w tonokilometrach (tkm): masa ładunku w tonach razy dystans w kilometrach. Potem mnoży ją przez współczynnik emisji dla wybranego pojazdu. Współczynnik obejmuje cały łańcuch paliwa (well-to-wheel, WTW): spalanie w pojeździe (tank-to-wheel, TTW) oraz wydobycie, przetworzenie i dostawę paliwa (well-to-tank, WTT). Na tej samej podstawie WTW liczy emisje norma EN ISO 14083:2023, do której odsyła rozporządzenie (UE) 2026/1030.

Wzór: emisja [kg CO2e] = masa [t] x dystans [km] x współczynnik [kg CO2e/tkm]; emisja [t CO2e] = emisja [kg] / 1000.

Współczynniki pochodzą z brytyjskiego zestawu UK Government GHG Conversion Factors for Company Reporting 2026 (DESNZ), plik flat w wersji 1.2: kategorie "Freighting goods" (TTW) i "WTT- delivery vehs & freight" (WTT), pojazdy z silnikiem diesla, bez chłodni, ze średnim załadowaniem ("Average laden"). Dla busa DESNZ nie rozróżnia stopnia załadowania.

Przykład

10 t ładunku ciągnikiem z naczepą na 1200 km: 10 x 1200 = 12 000 tkm. 12 000 tkm x 0,09634 kg CO2e/tkm = 1156,08 kg CO2e, czyli ok. 1,16 t CO2e. Z tego spalanie w pojeździe to 940,2 kg, a wydobycie i dostawa paliwa 215,88 kg. Przy pełnym załadowaniu pojazdu współczynnik spada do 74,33 g/tkm (892 kg), przy załadowaniu w połowie rośnie do 119,22 g/tkm (1431 kg).

Dlaczego DESNZ, a nie wartości domyślne GLEC

GLEC Framework (Smart Freight Centre) jest zgodny z ISO 14083 i ma wartości domyślne dla Europy, ale jego licencja zabrania użycia publikacji "for resale or for any other commercial purpose whatsoever, without prior permission in writing from Smart Freight Centre" (GLEC Framework v3.1). Zestaw DESNZ jest udostępniony na licencji Open Government Licence v3.0, która pozwala na ponowne wykorzystanie z podaniem źródła. Wadą DESNZ jest to, że opisuje średnie floty brytyjskiej.

Przepisy: CountEmissionsEU i Omnibus

• Rozporządzenie (UE) 2026/1030 z 29.04.2026 o rozliczaniu emisji gazów cieplarnianych z usług transportowych (CountEmissionsEU) opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 12.05.2026. Weszło w życie dwudziestego dnia po publikacji, a stosuje się je od 02.12.2030 (art. 20).
• Rozporządzenie nie nakazuje liczenia emisji. Obejmuje przypadki, gdy emisje usług transportowych zaczynających się lub kończących w UE są liczone i ujawniane umownie lub dobrowolnie w celach handlowych albo gdy wymaga tego prawo (art. 1).
• Od dnia stosowania obliczenia opierają się na EN ISO 14083:2023 (art. 3), z pierwszeństwem danych pierwotnych (art. 4). Wynik to co najmniej całkowita masa CO2e na usługę i jedna miara, np. CO2e na tonokilometr (art. 9), a przy ujawnieniu podaje się zdanie "Greenhouse gas emissions calculated in accordance with Regulation (EU) 2026/1030" (art. 10). Weryfikacja przez jednostkę oceniającą nie dotyczy MŚP (art. 12).
• Dyrektywa (UE) 2026/470 z 24.02.2026 (Omnibus) ogranicza obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju do firm z obrotem netto powyżej 450 mln EUR i średnio ponad 1000 pracowników. Firmy w łańcuchu wartości z najwyżej 1000 pracowników mogą odmówić informacji wykraczających poza standard dobrowolny. Państwa członkowskie wdrażają te zmiany do 19.03.2027.