Dokumenty kierowcy zawodowego w transporcie międzynarodowym

Lista w skrócie

Prawo jazdy i kwalifikacja (kod 95)

Przewoźnik może zatrudnić kierowcę, który ma odpowiednie prawo jazdy, kwalifikację wstępną albo wstępną przyśpieszoną, ukończone szkolenie okresowe i nie ma przeciwwskazań zdrowotnych ani psychologicznych (art. 39a ustawy o transporcie drogowym). Kierowca kategorii C lub C+E może pracować od 18 lat z kwalifikacją wstępną albo od 21 lat z kwalifikacją przyśpieszoną.

Szkolenie okresowe kończysz co pięć lat, licząc od dnia uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej (art. 39d ust. 2). Możesz je odbyć jako jeden kurs albo jako cykl zajęć rozłożony na pięć lat. Pracodawca kieruje kierowcę na szkolenia okresowe i badania oraz pokrywa koszty badań (art. 39l).

Badania lekarskie i psychologiczne

Do 60. roku życia badania lekarskie i psychologiczne powtarzasz co 5 lat, a po 60. roku życia co 30 miesięcy (art. 39j ust. 4 i art. 39k ust. 3 ustawy o transporcie drogowym). Orzeczenia trafiają do centralnej ewidencji kierowców.

Karta kierowcy

• Kartę wydaje PWPW. Wniosek składa i opłatę wnosi wyłącznie kierowca, nie pracodawca.
• Karta jest ważna 5 lat, ale nie dłużej niż prawo jazdy.
• Możesz mieć tylko jedną ważną kartę. Karta z innego państwa UE jest ważna do końca terminu i nie trzeba jej wymieniać.
• Karta uszkodzona: w ciągu 7 dni kalendarzowych wystąp o kartę zastępczą. PWPW wydaje ją w ciągu 8 dni roboczych.
• Bez ważnej karty możesz jechać najwyżej 15 dni w oczekiwaniu na nową, dłużej tylko wtedy, gdy to konieczne do powrotu do bazy.
• Dane z karty kierowcy pobiera się co najmniej co 28 dni, a z tachografu w pojeździe co 90 dni.

Tachograf w trasie

• Od 19.08.2025 każdy pojazd zarejestrowany w UE, który jeździ poza państwem rejestracji, musi mieć tachograf inteligentny drugiej wersji. Taki tachograf sam rejestruje przekroczenie granicy.
• Od 2.02.2022 na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy wpisujesz symbol państwa. Przy promie lub pociągu robisz to w porcie lub na stacji przybycia (art. 34 ust. 7 rozporządzenia 165/2014).
• Od 1.07.2026 tachograf, karta kierowcy i przepisy o czasie jazdy obejmują też pojazdy powyżej 2,5 t do 3,5 t w zarobkowym transporcie międzynarodowym i kabotażu.

Zaświadczenie A1

Osoba pracująca w kilku państwach UE podlega ubezpieczeniom społecznym tylko jednego z nich. Zaświadczenie A1 z ZUS potwierdza, które ustawodawstwo Cię obejmuje (rozporządzenie 883/2004). Wniosek składa pracodawca albo sam zainteresowany, przez PUE/eZUS. Od 1.04.2022 ZUS przyjmuje wnioski i wydaje A1 elektronicznie. Wydruk takiego zaświadczenia ma taką samą moc jak papierowy oryginał.

Delegowanie: deklaracja w IMI

Kabotaż i przewóz cross-trade, czyli między dwoma państwami innymi niż państwo siedziby przewoźnika, są delegowaniem kierowcy. Przewóz dwustronny (z państwa siedziby albo do niego) i tranzyt nie są delegowaniem.

• Przewoźnik składa deklarację delegowania przez interfejs publiczny połączony z systemem IMI, najpóźniej w chwili rozpoczęcia delegowania. Okres w deklaracji może wynosić najwyżej 6 miesięcy.
• Kierowca ma przy sobie kopię deklaracji, papierową albo elektroniczną, i okazuje ją przy kontroli.
• Po zakończeniu delegowania organ państwa przyjmującego może zażądać dokumentów, na przykład listów CMR, zapisów tachografu, pasków płacowych, umowy o pracę i ewidencji czasu pracy. Przewoźnik ma na to 8 tygodni.

W Polsce przy przewozie dwustronnym kierowca nie jest delegowany, gdy wykonuje dodatkowo jedną czynność załadunku lub rozładunku, a w przewozie powrotnym, jeśli w drodze tam nie wykonywał dodatkowych czynności, najwyżej dwie. Te wyłączenia działają tylko w pojazdach z tachografem inteligentnym (art. 4 ustawy o delegowaniu kierowców).

Wielka Brytania: paszport i ETA

Od 2.04.2025 obywatele UE (poza obywatelami Irlandii) potrzebują elektronicznego zezwolenia na podróż (ETA). Kierowca wjeżdża jako gość: przepisy imigracyjne pozwalają mu dowozić i odbierać towar oraz wykonywać kabotaż. ETA kosztuje 20 GBP i każda osoba potrzebuje własnego. Do wjazdu potrzebny jest ważny paszport. Dowód osobisty wystarcza tylko w szczególnych przypadkach, na przykład przy statusie osiedlenia.

Dokumenty ładunku do UK (zgłoszenia celne, ENS, GMR) opisujemy w poradniku Transport do Wielkiej Brytanii. Listę kontrolną do wydruku znajdziesz w dokumentach do pobrania.

Kierowcy spoza UE

Kierowca z państwa trzeciego, który jeździ dla przewoźnika z UE w transporcie międzynarodowym, potrzebuje świadectwa kierowcy (art. 5 rozporządzenia 1072/2009). Świadectwo jest ważne do 5 lat.

Dokumenty przewozu

Oprócz dokumentów osobistych w kabinie jest list przewozowy CMR i dokumenty ładunku. Przy ładunkach niebezpiecznych dochodzi dokumentacja ADR.