Przygotowanie ładunku

Mocowanie ładunku: kto za co odpowiada

Jeśli umowa nie mówi inaczej, załadunek i rozładunek należą do nadawcy i odbiorcy (art. 43 Prawa przewozowego). Przepisy ruchu drogowego wymagają jednak, żeby ładunek na pojeździe był zabezpieczony przed przesunięciem (art. 61 PoRD), a w kontroli drogowej sprawdza się pojazd i kierowcę. Dlatego w zleceniu ustal, kto ładuje, kto mocuje i czym, a kierowca przed odjazdem sprawdza mocowanie.

Kto za co odpowiada

Stan prawny na 11.10.2026, źródła na dole strony.
Kto	Za co	Podstawa
Nadawca i odbiorca	czynności ładunkowe (załadunek, rozmieszczenie, rozładunek), jeśli umowa lub przepis szczególny nie stanowią inaczej; załadunek zgodny z przepisami o ruchu drogowym, dopuszczalną masą i naciskami osi	Prawo przewozowe, art. 43 ust. 1-2
Przewoźnik	odpowiada za szkodę od przyjęcia do wydania towaru, ale jest zwolniony, gdy szkoda wynika z załadunku, rozmieszczenia lub rozładunku wykonanego przez nadawcę lub odbiorcę	Prawo przewozowe, art. 65 ust. 3; CMR, art. 17 ust. 4 lit. c
Pojazd w ruchu	ładunek ma być zabezpieczony przed zmianą położenia, a urządzenia mocujące przed rozluźnieniem i spadnięciem	PoRD, art. 61 ust. 3-4
Przewoźnik w kontroli	kara za usterki pojazdu zakwalifikowane jako niebezpieczne, w tym niezabezpieczony ładunek	UTD, zał. 3 lp. 9.2; dyrektywa 2014/47, zał. III
Nadawca, załadowca, spedytor	kara za przejazd z przekroczoną masą lub naciskami, jeśli mieli wpływ na naruszenie albo się na nie godzili	PoRD, art. 140aa ust. 3

W praktyce oznacza to podział: towar ładuje i rozmieszcza zwykle nadawca, ale auto prowadzi kierowca przewoźnika, więc to on musi ocenić, czy ładunek jest bezpiecznie zamocowany. Jeśli nie jest, powinien poprosić o poprawę przed wyjazdem.

Jak sprawdza to kontrola drogowa

Dyrektywa 2014/47/UE pozwala w kontroli drogowej sprawdzić zabezpieczenie ładunku. Mocowanie ma wytrzymać siły równe 0,8 ciężaru ładunku do przodu oraz 0,5 ciężaru w bok i do tyłu. Punktem odniesienia są normy, m.in. PN-EN 12195-1 (obliczanie sił mocowania), EN 12640 (punkty mocowania) i EN 12642 (wytrzymałość nadwozia).

Źródła: dyrektywa 2014/47/UE, zał. III; ustawa o transporcie drogowym, zał. 3 lp. 9.2; stan 11.10.2026.
Ocena w kontroli	Co to znaczy	Przykład
usterka drobna	ładunek jest prawidłowo zabezpieczony, ale przyda się wskazówka	uwagi kontrolującego do sposobu mocowania
usterka poważna	ładunek jest zabezpieczony niewystarczająco i może się znacznie przesunąć lub przewrócić	niewystarczające zabezpieczenie ładunku
usterka niebezpieczna	bezpośrednie zagrożenie: ładunek lub jego część może spaść albo zagraża ludziom	ładunek w ogóle niezabezpieczony; użytkowanie pojazdu może zostać ograniczone lub zakazane, a przewoźnik płaci 2000 zł kary

Za niezabezpieczenie urządzeń mocujących przed rozluźnieniem lub spadnięciem taryfikator przewiduje mandat 200 zł (lp. 222). Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu powyżej 12 t kosztuje przewoźnika od 1000 do 10 000 zł zależnie od skali (UTD, zał. 3 lp. 10.2). Za wpisanie do listu przewozowego danych niezgodnych ze stanem faktycznym grozi kara 3000 zł (lp. 1.10), a nadawca, załadowca i spedytor odpowiadają za takie naruszenia, gdy wiedzieli lub powinni byli wiedzieć o naruszeniu (art. 92a ust. 11 UTD).

Co ustalić w zleceniu

Kto ładuje: nadawca swoim wózkiem czy kierowca.
Kto mocuje i czyimi materiałami: pasy, maty antypoślizgowe, belki, narożniki. Podaj liczbę pasów, jeśli ładunek wymaga ich więcej niż zwykle.
Masa i rozmieszczenie: waga każdej sztuki, środek ciężkości przy nietypowych ładunkach, kolejność rozładunku przy kilku odbiorcach.
Sposób załadunku: tył, bok, góra. Od tego zależy rodzaj naczepy.
Kto rozładowuje u odbiorcy i czym.

Lista kontrolna przy załadunku

ładunek dosunięty do ściany przedniej albo zablokowany, bez luk między sztukami,
maty antypoślizgowe pod ładunkiem, który może się przesuwać,
pasy w dobrym stanie, z etykietą, napięte i zabezpieczone przed luzowaniem,
ciężar rozłożony tak, żeby nie przeciążyć osi,
ładunek nie zasłania świateł i tablic,
kontrola mocowania po pierwszych kilometrach i po każdym częściowym rozładunku.

Kierowca, który widzi źle rozmieszczony lub niezamocowany ładunek, nie powinien ruszać. Jeśli nadawca odmawia poprawy, kierowca zgłasza to spedytorowi i może wpisać zastrzeżenia do listu przewozowego CMR.

Pytania i odpowiedzi

Kto odpowiada za załadunek towaru?

Jeśli umowa nie stanowi inaczej, nadawca (a za rozładunek odbiorca). Tak mówi art. 43 Prawa przewozowego. Można to zmienić w zleceniu.

Czy kierowca musi mocować ładunek?

Przepisy wymagają, żeby ładunek na pojeździe był zabezpieczony, a kontrola drogowa sprawdza pojazd i kierowcę. Kto fizycznie zakłada pasy, ustalcie w zleceniu, ale kierowca powinien sprawdzić mocowanie przed jazdą.

Kto zapłaci za szkodę, jeśli towar przesunął się przez złe ułożenie przez nadawcę?

Przewoźnik może się zwolnić z odpowiedzialności, gdy wykaże, że szkoda wynika z załadunku wykonanego przez nadawcę (CMR, art. 17 ust. 4 lit. c; Prawo przewozowe, art. 65 ust. 3). Dlatego zastrzeżenia w CMR i zdjęcia z załadunku są ważne.

Czy nadawca może dostać karę za przeciążone auto?

Tak, jeśli miał wpływ na naruszenie albo się na nie godził (art. 140aa ust. 3 PoRD). Dlatego podawaj rzeczywistą wagę ładunku.

Powiązane materiały

Dotyczy: przewozy drogowe w Polsce i w UE, ładunki na naczepach plandekowych
Sprawdzono: 11.10.2026
Stan na: 11.10.2026. Informacja o przepisach według stanu na 11.10.2026, nie jest poradą prawną. Wiążące są akty prawne podane w źródłach.

Źródła

Prawo przewozowe, art. 43, 65, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1262 (stan: 11.10.2026)
Konwencja CMR, art. 17 ust. 4 lit. c (oficjalny tekst angielski, Carriage of Goods by Road Act 1965, Schedule) (stan: 11.10.2026)
Prawo o ruchu drogowym, art. 61, 140aa, 140ab, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1251 (stan: 11.10.2026)
Ustawa o transporcie drogowym, art. 92a ust. 11, zał. 3 lp. 1.10, 9.2, 10.2, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1490 (stan: 11.10.2026)
Rozporządzenie w sprawie grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego (taryfikator), lp. 222, Dz.U. 2021 poz. 2484 (stan: 11.10.2026)
Dyrektywa 2014/47/UE, art. 13 i zał. III (EUR-Lex) (stan: 11.10.2026)
Dyrektywa 2014/47/UE, zał. III (współczynniki 0,8 i 0,5, lista norm; kopia tekstu na legislation.gov.uk) (stan: 11.10.2026)
PKN, PN-EN 12195-1:2011 (norma aktualna) (stan: 11.10.2026)