Przepisy i zakazy
Jakie zmiany w przepisach transportowych obowiązują w 2026 i 2027 r.
Najbliższe pewne zmiany to rozszerzenie SENT o CN 1518 od 31.10.2026, ADR 2027 i kary za błędy w KSeF od 1.01.2027, zgłoszenie celne w Norwegii od 1.03.2027 oraz eFTI od 9.07.2027. Umowa UE-Ukraina o przewozach obowiązuje do 31.03.2027, a jej przedłużenie zależy od oceny z 30.11.2026.
Oś czasu zmian
| Data | Co się zmienia | Kogo dotyczy | Status |
|---|---|---|---|
| 4.10.2024 | TSUE stwierdził nieważność obowiązku powrotu pojazdu do bazy co 8 tygodni; pozostałe zasady Pakietu mobilności (kabotaż, odpoczynki, powrót kierowcy) utrzymał | przewoźnicy | obowiązuje |
| 31.01.2025 | koniec zwolnienia z deklaracji ENS dla towarów z UE do Wielkiej Brytanii | przewoźnicy, nadawcy | obowiązuje |
| 2.04.2025 | ETA (20 GBP) dla obywateli UE wjeżdżających do Wielkiej Brytanii, także kierowców | kierowcy | obowiązuje |
| 1.01.2026 | waloryzacja stawek e-TOLL; GO-Maut w Austrii według taryf 2026 | nadawcy, przewoźnicy | obowiązuje |
| 1.02.2026 | KSeF obowiązkowy dla firm ze sprzedażą powyżej 200 mln zł w 2024 r.; e-TOLL na ok. 645 km nowych dróg (łącznie ok. 5 869 km) | wszyscy | obowiązuje |
| 25.03.2026 | dyrektywa Eurowinieta: obowiązkowa opłata za koszty zewnętrzne zanieczyszczenia powietrza dla pojazdów ciężkich | przewoźnicy | obowiązuje |
| 1.04.2026 | KSeF obowiązkowy dla pozostałych podatników (poza najmniejszymi, do 10 000 zł faktur miesięcznie) | wszyscy | obowiązuje |
| 10.04.2026 | system wjazdu i wyjazdu EES w pełni działa (obywatele państw trzecich na krótki pobyt) | kierowcy spoza UE | obowiązuje |
| 1.07.2026 | czas jazdy i tachograf w pojazdach powyżej 2,5 t w międzynarodowym transporcie rzeczy i kabotażu; w Niemczech nowe przypisanie ciężarówek powyżej 16 t do klas CO2 | przewoźnicy | obowiązuje |
| 25.08.2026 | weszły w życie zmiany umowy ATP | przewoźnicy chłodni | obowiązuje |
| 1.09.2026 | nowe godziny zakazu ruchu ciężarówek na Słowacji (niedziela 6:00-22:00) | kierowcy | obowiązuje |
| 15.09.2026 | Norwegia: obowiązkowe zgłoszenie Digitoll najpóźniej przy przekraczaniu granicy | przewoźnicy, nadawcy | obowiązuje |
| 31.10.2026 | SENT obejmuje także oleje i tłuszcze CN 1518 | nadawcy, przewoźnicy | zaplanowane (ogłoszone) |
| 2.11.2026 | protokół e-CMR zaczyna obowiązywać Serbię (wyliczenie: 90 dni od przystąpienia) | nadawcy, przewoźnicy | zaplanowane |
| 30.11.2026 | termin oceny postępów Ukrainy, od której zależy dalsze przedłużenie umowy UE-UA | przewozy na Ukrainę | zaplanowane |
| 30.12.2026 | EUDR (towary bez wylesiania) dla dużych i średnich operatorów | nadawcy | zaplanowane |
| 31.12.2026 | koniec używania tablic pomarańczowych ADR wykonanych według przepisów sprzed 2005 r.; koniec zwolnienia z KSeF dla sprzedaży do 10 000 zł miesięcznie | przewoźnicy ADR, wszyscy | zaplanowane |
| 1.01.2027 | ADR 2027; kary za błędy w KSeF; zmiana ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. 2026 poz. 875) | wszyscy | zaplanowane (ogłoszone) |
| 1.03.2027 | Norwegia: zgłoszenie celne najpóźniej w chwili przekroczenia granicy | nadawcy | zaplanowane |
| 31.03.2027 | koniec obecnego przedłużenia umowy UE-Ukraina o przewozie towarów | przewozy na Ukrainę | obowiązuje do tej daty |
| połowa 2027 | planowane wejście umowy UK-UE o SPS (zniesienie rutynowych kontroli części żywności) | nadawcy żywności | w negocjacjach |
| 30.06.2027 | EUDR dla mikro i małych przedsiębiorstw | nadawcy | zaplanowane |
| 9.07.2027 | organy państw UE muszą przyjmować dane przewozowe z certyfikowanych platform eFTI | wszyscy | zaplanowane |
| 30.09.2027 | Szwajcaria: ostatnie zgłoszenia importowe w e-dec, dalej Passar | nadawcy | zaplanowane |
Co już obowiązuje, a bywa podawane błędnie
- Obowiązek powrotu pojazdu do bazy co 8 tygodni nie obowiązuje: TSUE stwierdził nieważność art. 1 pkt 3 rozporządzenia 2020/1055 (wyrok z 4.10.2024, sprawy C-541/20 do C-555/20). W mocy zostały: zakaz regularnego odpoczynku tygodniowego w kabinie, powrót kierowcy co 4 tygodnie (3 tygodnie po dwóch kolejnych skróconych odpoczynkach) i karencja kabotażowa 4 dni.
- Ubezpieczenie OCP przewoźnika nie jest w Polsce obowiązkowe z mocy ustawy (art. 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Przy przewozach z załadunkiem i rozładunkiem w Niemczech § 7a GüKG wymaga OC przewoźnika min. 600 000 EUR na zdarzenie.
- Od 19.08.2025 każdy pojazd z UE wykonujący przewozy poza państwem rejestracji musi mieć tachograf inteligentny drugiej generacji (V2).
Najważniejsze zmiany dla nadawcy
SENT od 31.10.2026. Oleje i tłuszcze CN 1518 powyżej 500 kg lub 500 l trafiają na listę towarów monitorowanych (Dz.U. 2026 poz. 589). Szczegóły: system SENT w transporcie.
KSeF. Od 1.04.2026 faktury wystawia się w KSeF (z wyjątkiem podatników do 10 000 zł sprzedaży fakturowanej miesięcznie, do 31.12.2026). Kary za błędy w KSeF odroczono do 1.01.2027. FAQ Ministerstwa Finansów wskazuje, że od 1.01.2027 numer KSeF podaje się w przelewie, szczególnie przy podzielonej płatności; czy dotyczy to wszystkich płatności, FAQ nie mówi jednoznacznie.
Norwegia i Szwajcaria. Od 1.03.2027 towar do Norwegii nie przekroczy granicy bez zgłoszenia celnego złożonego najpóźniej na granicy. W Szwajcarii odprawa importowa przechodzi na system Passar. Szczegóły: transport do Szwajcarii i Norwegii.
Wielka Brytania. Umowa UK-UE o SPS nie jest zawarta; do jej wejścia (plan: połowa 2027) obowiązują obecne kontrole i opłata Common User Charge. Szczegóły: transport do Wielkiej Brytanii.
Najważniejsze zmiany dla przewoźnika i kierowcy
ADR 2027. Zmiany do załączników A i B ADR przyjęto bez sprzeciwu; wchodzą w życie 1.01.2027 dla wszystkich stron (notyfikacja depozytariusza ONZ C.N.395.2026 z 9.10.2026). Treści zmian i okresu przejściowego jeszcze nie przeanalizowaliśmy, a polskie oświadczenie rządowe nie zostało opublikowane (stan 11.10.2026). Do 31.12.2026 można używać tablic pomarańczowych zgodnych z przepisami obowiązującymi do 31.12.2004 (ADR 1.6.1.8).
Pojazdy 2,5-3,5 t. Od 1.07.2026 przepisy o czasie jazdy i odpoczynku obejmują przewozy rzeczy w transporcie międzynarodowym i kabotażu, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdu z przyczepą przekracza 2,5 t (art. 2 ust. 1 lit. aa rozporządzenia 561/2006), a takie pojazdy muszą mieć tachograf inteligentny V2.
Ukraina. Umowa UE-UA zwalniająca przewozy dwustronne i tranzyt z zezwoleń obowiązuje do 31.03.2027. Dalsze przedłużenie zależy od postępów Ukrainy ocenianych do 30.11.2026. Szczegóły: transport na Ukrainę i Bałkany.
Ustawa o transporcie drogowym. 1.01.2027 wchodzi w życie zmiana ogłoszona w Dz.U. 2026 poz. 875 (uproszczenie procedur administracyjnych); jej zakresu wobec przewoźników nie przeanalizowaliśmy.
Projekty bez daty wejścia w życie
- Projekt UD18 (Ministerstwo Infrastruktury): zakaz zlecania przewozu podmiotom bez zezwolenia lub licencji, obowiązek sprawdzenia dokumentów przewoźnika przez zlecającego, dokument potwierdzający zlecenie przechowywany 5 lat i nowe kary. Planowany termin przyjęcia przez Radę Ministrów: III kwartał 2026 r. Stanu po tym terminie nie sprawdziliśmy.
- Rewizja dyrektywy o masach i wymiarach pojazdów (2023/0265(COD)) czeka na stanowisko Rady w pierwszym czytaniu; w 2026 r. dla przewoźników nic się z tego tytułu nie zmienia.
- ETIAS (opłata 20 EUR) dla podróżnych spoza UE zwolnionych z wiz: data startu nie została ogłoszona.
Pytania i odpowiedzi
Czy obowiązek powrotu pojazdu co 8 tygodni nadal obowiązuje?
Nie. TSUE stwierdził nieważność tego obowiązku wyrokiem z 4.10.2024 (sprawy C-541/20 do C-555/20). Powrót kierowcy co 4 tygodnie nadal obowiązuje.
Od kiedy obowiązuje ADR 2027?
Od 1.01.2027, według notyfikacji depozytariusza ONZ z 9.10.2026.
Czy umowa UE-Ukraina zostanie przedłużona po marcu 2027?
Tego nie wiadomo. Decyzja nr 3/2025 uzależnia dalsze przedłużenie od postępów Ukrainy ocenianych do 30.11.2026.
Powiązane materiały
- Poradnik Jak obsłużyć przewóz towaru objętego SENT
- Poradnik Jak przygotować transport do Szwajcarii i Norwegii
- Poradnik Jak przygotować transport na Ukrainę i Bałkany
- Poradnik Jak przygotować transport do Wielkiej Brytanii
- Poradnik Ile kosztują opłaty drogowe dla ciężarówki w Europie
- Poradnik Faktury dla Antrans w KSeF: co musi wiedzieć przewoźnik
- Poradnik Przewóz ADR: co przygotować jako nadawca
- Czytaj też Tachografy w busach od 2026
Źródła
- TSUE, komunikat prasowy 173/24 (wyrok z 4.10.2024) (stan: 11.10.2026)
- Rozporządzenie (WE) 561/2006, EUR-Lex (stan: 11.10.2026)
- Komisja Europejska, Q&A tachografy (Pakiet mobilności) (stan: 11.10.2026)
- GOV.UK, Making an entry summary declaration (stan: 11.10.2026)
- GOV.UK, Visiting the UK as an EU, EEA or Swiss citizen (stan: 11.10.2026)
- e-TOLL, zmiana wysokości stawek (waloryzacja) (stan: 11.10.2026)
- e-TOLL, zmiany od 1.02.2026 (stan: 11.10.2026)
- ASFINAG GO-Maut, taryfy 2026 (stan: 11.10.2026)
- KSeF, etapy wdrożenia (stan: 11.10.2026)
- KSeF 2.0, pytania i odpowiedzi (stan: 11.10.2026)
- Dyrektywa (UE) 2022/362 (Eurowinieta), EUR-Lex (stan: 11.10.2026)
- Komisja Europejska, Entry/Exit System (stan: 11.10.2026)
- Toll Collect, komunikat o klasach CO2 od 1.07.2026 (stan: 11.10.2026)
- UN Treaty Collection, notyfikacja C.N.100.2026 (zmiany ATP od 25.08.2026) (stan: 11.10.2026)
- Słowacja, zákon 8/2009 Z.z., wersja od 1.10.2026 (Slov-lex) (stan: 11.10.2026)
- Tolletaten, This is Digitoll (stan: 11.10.2026)
- Zmiana rozporządzenia SENT, Dz.U. 2026 poz. 589 (CN 1518 od 31.10.2026) (stan: 11.10.2026)
- UN Treaty Collection, status protokołu e-CMR (XI-B-11-b, stan 5.08.2026) (stan: 11.10.2026)
- Decyzja Wspólnego Komitetu UE-UA nr 3/2025, EUR-Lex 22025D2352 (stan: 11.10.2026)
- Komisja Europejska, EUDR (stan: 11.10.2026)
- ADR 2025, Dz.U. 2025 poz. 642, część 2 (1.6.1.8) (stan: 11.10.2026)
- UN Treaty Collection, notyfikacja C.N.252.2026 (zmiany ADR) (stan: 11.10.2026)
- UN Treaty Collection, notyfikacja C.N.395.2026 (ADR 2027 od 1.01.2027) (stan: 11.10.2026)
- Ustawa Dz.U. 2026 poz. 875 (zmiana UTD od 1.01.2027), API ELI (stan: 11.10.2026)
- GOV.UK (Defra), UK-EU SPS agreement: information for businesses (stan: 11.10.2026)
- Komisja Europejska, eFTI Regulation (stan: 11.10.2026)
- BAZG, Passar (stan: 11.10.2026)
- gov.pl, projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym (UD18) (stan: 11.10.2026)
- Legislative Observatory, procedura 2023/0265(COD) (masy i wymiary) (stan: 11.10.2026)
- Komisja Europejska, ETIAS (stan: 11.10.2026)
- Dyrektywa (UE) 2025/2205 o prawach jazdy, EUR-Lex (stan: 11.10.2026)
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, t.j. Dz.U. 2026 poz. 783 (stan: 11.10.2026)
- Niemcy, § 7a GüKG (stan: 11.10.2026)
